Góra Kalwaria

Współrzędne: 51°58"24" N 021°12"52" E

Góra Kalwaria
Herb Góry Kalwarii
Województwo	mazowieckie
Powiat	piaseczyński
Gmina  - rodzaj	Góra Kalwaria miejsko-wiejska
Prawa miejskie	1670
burmistrz	Barbara Samborska ( e-mail )
Położenie	51° 58"24"" N 21° 12"52"" E
Liczba mieszkańców   ( 1992 )  - liczba ludności	11 100
Strefa numeracyjna (do 2005 )	22
Kod pocztowy	05-530
Tablice rejestracyjne	WPI
Położenie na mapie Polski
Urząd miejski 3 ul. 3-ego Maja 10 05-530 Góra Kalwaria tel. (22) 72-73-411 do 416; faks (22) 72-71-378 ( e-mail )
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Góra Kalwaria ( jid. Ger ) - miasto w województwie mazowieckim , w powiecie piaseczyńskim , nad Wisłą . Liczba mieszkańców 11100.

Historia

Kamieniczki przy Rynku

Wieś rycerska Góra istniała już w XIII w. , ale większe znaczenie zaczęła odgrywać od r. 1666 , z chwilą gdy stała się własnością biskupa poznańskiego Stefana Wierzbowskiego . Zniszczenie wsi w czasie potopu szwedzkiego umożliwiło zrealizowanie planowanego założenia urbanistycznego - systemu dróg kalwaryjskich, przystosowanych do odprawiania nabożeństw pasyjnych. W roku 1670 wydany zostaje przywilej miejski ( prawo magdeburskie ) oraz nadana nazwa Nowa Jerozolima . Zostają osadzone zakony dominikanów, dominikanek, dominikanów obserwantów, bernardynów, pijarów, a samo miasto w całości przeznaczone jest dla katolików (zabroniono osiedlać się w nim Żydom ). Po śmierci Wierzbowskiego następuje stopniowy upadek. Pod koniec XVIII w. i na początku XIX w. większość kościołów i kaplic zostaje rozebrana, a na początku XIX w. zostaje uchylony zakaz osiedlania się Żydów , którzy w krótkim stają się największą grupą wyznaniową w mieście. Góra Kalwaria staje się wtedy jednym z ważniejszych w Polsce centrów chasydyzmu (działa tu m. in. cadyk I. M. Alter). W latach 1867 - 1879 siedziba powiatu, 1883 - 1919 pozbawiona praw miejskich.

Zabytki

• układ urbanistyczny zrealizowany po 1670 r., oparty w planie o formę krzyża łacińskiego, wytyczony na podstawie średniowiecznych planów Jerozolimy , z możliwym udziałem Tylmana z Gameren i charakteryzujący się wykorzystaniem naturalnego ukształtowania terenu. Został częściowo zatarty na skutek rozbudowy miasta na początku XIX w.
• kościół pobernardyński Niepokalanego Poczęcia NMP, obecnie parafialny. Pierwotny drewniany kościół parafialny w tym miejscu stał już w XIII w., kolejny został wybudowany z fundacji biskupa Wierzbowskiego w 60. XVII w. i przekazany bernardynom. Obecny, trzeci z kolei został zbudowany w latach 1765-70 z fundacji marszałka Franciszka Bielińskiego według projektu Jakuba Fontany (jest to jedyne udokumentowane dzieło kościelne tego architekta)
• dawne kaplice kalwaryjskie: tzw. "Ratusz Piłata", obecnie kościół filialny p. w. Podwyższenia Krzyża Św., barokowy 2 poł. XVII w., kaplica Zwiastowania
• dawny kościół marianów, tzw. Wieczernik, z 1674 r.
• dawne kolegium pijarów z 1675, przebudowane w XIX w.
• klasycystyczne budynki z 1 połowy XIX w.: ratusz (Witkowski, Marconi ), jatki, dawna synagoga

Zobacz też

• Synagoga w Górze Kalwarii (ul. Pijarska 10/12)
• Synagoga w Górze Kalwarii (ul. Pijarska 5)
• Stara Synagoga w Górze Kalwarii
• Cmentarz żydowski

Linki zewnętrzne

• Strona miasta
• Bagieńscy o Górze Kalwarii
• Kalendarium

• Mapy i zdjęcia satelitarne
  • mapy i zdjęcia satelitarne (Google) w Wikimapii
  • mapa w Szukaczu
  • mapa w Mapquest ( en )

Związek Miast Nadwiślańskich

Gdańsk Tczew Grudziądz Świecie Chełmno Bydgoszcz Solec Kujawski Toruń Ciechocinek Nieszawa Dobrzyń nad Wisłą Włocławek Płock Wyszogród Zakroczym Łomianki Warszawa Karczew Góra Kalwaria Kozienice Puławy Annopol Sandomierz Połaniec